زریوار؛ خانه ای مهربان برای لک لک ها

زریوار؛ خانه ای مهربان برای لک لک ها

زریوار؛ خانه ای مهربان برای لک لک ها

دریاچه زریوار یا زریبار، بزرگ‌ترین دریاچه آب شیرین غرب کشور و یکی از تماشایی‌ترین جاهای دیدنی و معروفترین و زیباترین جاذبه‌های طبیعی کردستان به شمار می‌رود که در میان دره‌ای محصور از کوه‌ها و جنگل‌های بلوط و درخت های گلابی وحشی، زالزالک و بادام، چشمان هر بیننده ای را متحیر خواهد کرد.

زریوار در ۳ کیلومتری غرب شهر مریوان قرار دارد. مریوان با برخورداری از مناطق جنگلی، مرز رسمی باشماق و دریاچه زریوار، روحیه شاد و مهمان پذیر مردم و به علت همجواری با منطقه طبیعت گردی اورامان به یکی از نقاط مورد هدف گردشگران داخلی و خارجی تبدیل شده است.

این دریاچه حدود 5 كيلومتر طول و حدود 1.6 كيلومتر عرض دارد و مساحتی حدود ۸۵۰ تا ۹۰۰ هكتار را در برگرفته است. ارتفاع دریاچه از سطح دریا ۱۲۸۵ متر می باشد. عمق متوسط دریاچه زریوار سه متر (دو تا پنج متر) است كه از نظر عمق، وسعت و حجم آب از شرايط بسيار مناسبی برای تفریح و ورزش‌های آبی مانند قايق‌‌رانی و اسكی روی آب برخوردار است.

آب دریاچه زریوار از چشمه های جوشانی که در کف آن قرار دارد و همچنین از آب باران و برف، تامین می شود. این تالاب به دلیل شرایط مناسبی که دارد پذیرای گیاهان و حیوانات مختلفی ست و فعالیت های پرنده نگری و ماهیگیری در آن رونق دارد. تالاب زریوار یکی از منحصر به فردترین دریاچه های آب شیرین ایران و جهان به شمار می‌رود و شرایط کلی یک تالاب بین المللی را دارد. این تالاب از سال 1388 به عنوان پناهگاه حیات وحش تحت نظر سازمان محیط زیست قرار دارد. .

2

همچنین این دریاچه در بیستم بهمن 1389 با شماره 102 در فهرست میراث طبیعی ایران به ثبت رسیده است

زریوار یا زریبار واژه‌های متشکل از واژه «زری» یا «زریا» هستند که در زبان کردی به معنی «دریا» است و با پسوند تشبیه ‌«وار» یا «بار» به‌معنای دریاچه می باشد. گفته می‌شود که نام اصلی دریاچه زریوار، «زیراوبار» است و از آن جایی که آب این دریاچه از چشمه‌هایی که در کف آن وجود دارد تأمین می‌شود به این نام شناخته می‌شود و به‌معنای آب کف کنار است و بر این اساس زریبار و زریوار نیز تغییر یافته زیراوبار است.

زریبار پهناور به عنوان یک پدیده نادر زیست محیطی، از سویی با جنگل‌های بلوط ایرانی و بیشه‌زارهای انبوه و از طرف دیگر با کوه‌های زاگرس احاطه شده است. بخش زیادی از پوشش جنگل‌ اطراف دریاچه را درختان بلوط ایرانی و باقی را درختان گلابی وحشی، زالزالک، بادام و … شکل داده است. اغلب گیاهان این منطقه گیاهان شناور چون سراتوفیلیوم و سریوفیلیوم هستند. در کنار آن­ها گونه‌هایی از گیاهان از جمله نی، هزارنی، بارهنگ آبی، نیلوفر آبی، علف هفت‌بند، پیچک‌ها، لویی و بزواش، جگن و نعناع در اطراف دریاچه روییده‌اند.

زریبار خانه لک‌لک‌هاست. همسایه‌های اهالی روستای زریبار، نه فقط انسان‌ها بلکه لک‌لک‌هایی هستند که سالیان سال در کنار روستاییان زندگی کرده‌اند و آن­ها را بخشی از اهالی زیستگاه خود می‌دانند. اینجا خبری از شکار و آزار پرندگان نیست. از نظر اهالی زریبار ساکنان اصلی اینجا، لک‌لک‌ها هستند و مردم روستا بیش از خود، به آن­ها بها می‌دهند.

کسانی که به دریاچه زریبار سفر کرده‌اند، شاید بیش از هر چیز دیگری، مبهوت زیست مسالمت آمیز انسان‌ها و لک‌لک‌ها شده‌اند. علاوه بر لک‌لک‌ها، پرندگان دیگری نیز اینجا را خانه خود می‌دانند. در حال حاضر بیش از ۳۱ گونه پرنده بومی و مهاجر در دریاچه زندگی می‌کنند که از این تعداد تقریباً ۱۴ گونه بومی و مابقی انواع پرندگان مهاجرند. اردک سرحنایی و سرسبز، اگرتها، بوتیمار، انواع چنگر، پرستوهای دریایی، کشیم، کاکائی‌ها، حواصیل خاکستری، خوتکا، گیلار، و پرندگان شکاری همچون سنقر تالابی و دلیچه از گونه‌های با اهمیت و ارزشمند این تالاب به‌شمار می‌آیند. زریبار همچنین زیستگاه آبزیان بومی و غیر بومی مختلفی از جمله سیاه ماهی، عروس ماهی، ماهی گامبوزیا، ماهی آمور سفید، انواع ماهی کپور، فیتوفاک و مارماهی است.

افسانه زریبار، حکایت دادخواهی است

دریاچه زریبار با افسانه‌های بسیاری گره خورده است. یکی از مشهورترین افسانه‌های این دریاچه به هزاران سال پیش باز می‌گردد. زمانی که فرمانروایی ظالم در این منطقه حکمرانی می‌کرد و فریاد دادخواهی هیچ یک از اهالی شهر فیله قوس را نمی‌شنید. روزی درویشی رهگذر همراه همسر باردارش به شهر می‌آید و باج‌خواهان حاکم باعث مرگ همسر و فرزند او می‌شوند. درویش که از عدالت حاکم ناامید می‌شود، از پروردگار می‌خواهد تا دادخواه او باشد و تا اجرا نشدن عدالت، سر از سجده بر نمی‌دارد. روزی سواری بر شانه رهگذر می‌زند و از او می‌خواهد تا از سجده بلند شود. درویش در مقابل خود دریایی پهناور می‌بیند. شهر و اهالی همه در آب غرق می‌شوند و زریبار پدیدار می‌شود.

داستان جالب دیگری که در رابطه با دریاچه در بین افراد محلی منطقه رایج است و سینه به سینه از اجداد به آن ها به ارث رسیده و هنوز هم عده ای به آن باور دارند، وجود گنج در کف دریاچه است. یکی از دلایل نامگذاری این دریاچه به زریوار را هم همین موضوع دانسته اند. عده هم بر این باورند که نه تنها گنجی در کف دریاچه نهفته است بلکه در گذشته ای دور، شهری وسیع در زیر زمین این منطقه وجود داشته که مردمانی در آن زندگی می کرده اند.

8

همان­گونه که ذکر گردید، این دریاچه پهناور با داشتن وسعتی بسیار زیاد و عمقی بسیار مطلوب، بهترین مکان برای انجام تفریحاتی نظیر قایقرانی، ماهیگیری، پاراگلایدر سواری و عکاسی است. کافی است قایقی موتوری یا پدالی را اجاره کنید و چوب ماهیگیری و دوربین عکاسی خود را در آن گذاشته، دل را به دریا بزنید.

4

ماهیگیری در سکوت مطلق و آرامش بخش دریاچه زریوار از لذت های توصیف ناپذیری است که هر کس مستحق تجربه آن است. همچنین تماشای طلوع و غروب خورشید و ثبت تصاویری خاطره انگیز و زیبا از پرندگان مهاجر و مناظر شگفت انگیز اطراف دریاچه از دیگر تفریحاتی است که سفر به شهرستان مریوان و بازدید از دریاچه زیبای زریوار را به خاطره ای فراموش نشدنی مبدل خواهد ساخت.

خوشبختانه دریاچه زریوار از نظر امکانات در شرایط بسیار مطلوبی قرار دارد: از پارکینگ گرفته تا مسجد و رستوران، هر آنچه که برای اقامتی چندساعته در این مکان نیاز دارید، در اطراف دریاچه خواهید یافت. شهربازی کودکان، دکه ماهی کبابی، بوفه فروش تنقلات، سرویس بهداشتی و نمایشگاه های فصلی از جمله امکاناتی است که در این مکان در دسترس شما قرار خواهد گرفت. همچنین رستوران هایی دنج و زیبا نیز در فاصله چند کیلومتری دریاچه زریوار واقع شده که با منوی بلندبالایی از غذاهای سنتی و لذیذ قادر است لذت حضور در این مکان را برای مسافران دوچندان سازد.

برای رسیدن به دریاچه زریوار باید از جاده سنندج به مریوان رفت. این جاده که یکی از زیباترین جاده‌های ایران است، از میان دشت‌ها، جنگل‌های بلوط قدیمی و کوه‌های راکی ​​عبور می‌کند. بهترین زمان برای بازدید از دریاچه زریبار ماه در فصل بهار و تابستان است، با این حال دیدن دریاچه یخ زده در زمستان نیز یک تجربه شگفت‌انگیز است که دیدن آن خالی از لطف نیست.

ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.