عروسی در روستاهای کردستان ترکیه

عروسی در روستاهای کردستان ترکیه

عروسی در روستاهای کردستان ترکیه

عروسی یکی از مهمترین مراسم ها و اتفاقات در کوردستان است. عروسی کوردها معمولاً در پاییز اتفاق می افتد. البته به ندرت در بهار و تابستان هم عروسی های خود را برگزار می کنند.با توجه به عمومیت پیشه کشاورزی و دامپروری، مشخص است که کوردها در فصل پاییز که محصولات را از زمین و باغ هایشان برداشت کرده اند و برای زمستان آماده می شوند. فرصت بهتری برای برگزاری عروسی هاست. پیشترها مراسم عروسی کوردها سه روز به طول می انجامید و حتی ممکن بود تا یک هفته ادامه پیدا کند. پولدارترها مثل میر و رئیس ایل برای پسرهاشان یک هفته عروسی می گرفتند. در قصه های کوردی، از عروسی هایی صحبت شده است که چهل روز و چهل شب به طول می انجامید؛ بنابراین عروسی در کردستان اهمیت بالایی دارد.

مراسم از پشت بام منزل داماد با خواندن ترانه آغاز می شود

در بالای خانه داماد طاق آذین بندی شده ای با تیرهای چوبی می سازند و پارچه های قرمز، زرد و سبز به طاق می بندند. هر کسی که آن را از دور می بیند، خانه داماد را می تواند تشخیص دهد. در بعضی مناطق، طاق را روزی که می خواهند عروس را بیاورند، درست می کنند. به این طاق سیب و پرتغال و شکلات نیز آویزان می کنند. در برخی مناطق نیز خروسی سر می برند و به طاق داماد آویزان می کنند.

هنگامی که مراسم مقداری خوش و گرم می شود گروه رقص خودش را به میان روستا می کشاند. سر و صدای کوبیدن دهل، دف و سرنا روستا را به خود می آورد. در سرمای صبح و یا خنک شدن هوا در هنگام غروب، صدای مراسم در روستاهای اطراف نیز شنیده می شود. هر روز سپیده دم، نوازندگان دهل و سرنا به بالا تپه روستا می روند، اگر روستا در محلی صاف و هموار باشد و تپه نداشته باشد، آن موقع به بالای خانه ی دو طبقه ای می روند.

نوازنده سرنا حدود نیم ساعت، مقامی را می نوازد و سپس نوازنده دهل او را همراهی می کند و همان مقام را ادامه می دهند. این گونه روستاییان را از خواب بیدار می کنند و خبر را به آن ها می دهند.

عروسی در کردستان

 روستاییان و یا آن هایی که از روستاهای دیگر می آیند، شیک ترین لباس های شان را می پوشند، بهترین تفنگشان را بر دوش می بندند و همراه خود کادوهایشان را نیز می برند. بعضی نیز بجای کادو، گوسفند، کلّه قند، برنج و … می برند. هنگامی که به نزدیکی روستا می رسند، شش تیر و یا تفنگشان را در می آورند و تیراندازی می کنند. با این حرکت، بقیه را از آمدنشان مطلع می سازند و به این شادی و مراسم تبریک می گویند. آن هایی که در مراسم هستند با تیراندازی به آن ها پاسخ می دهند. با تیراندازی می گویند: «خیلی خوش آمدید بر روی سر و چشم ما قدم نهادید». صاحبان عروسی برای خوش آمدگویی به پیشواز آن ها می روند و کادوهایشان را از آن ها دریافت می کنند. بیشتر اوقات نوازندگان نیز به پیشواز آن ها می روند و آن ها را شاباش می کنند.

رقص کردی

روستایی ها مهمان هایی که از اطراف به مراسم آمده اند را در میان خود تقسیم می کنند. تا پایان روز عروسی، مهمان ها برای غذا خوردن، نوشیدن و خوابیدن، در منزل روستایی هایی هستند، که آن ها را به منزل خود دعوت می کنند. به این شیوه بار سنگینی از روی دوش صاحب عروسی بر می دارند. عروسی کوردها، تنها شادی، گووند (رقص) و رقصیدن نیست. بلکه همانند یک فستیوال نمونه است. میدانی است از شادی، آذین بندی، لباس های محلی و رنگین، بازی ها و موسیقی. نقطه اوج آن، مراسم رقص یا هلپرکی است.

 

رقص کردی

در منطقه لجه (Licê) به رقاص ها چنگچی(Çengçî)  هم می گویند. رقاص ها در میدان، روبروی یکدیگر می رقصند. این رویارویی به این دلیل است تا ببینند چه کسی بهتر می رقصد و مجلس را گرم می کند. آن هایی که با هم می رقصند، دست به دست هم می دهند و با ریتم موسیقی پاهایشان را با هم به جلو و عقب می برند، عرق پیشانی رقاص ها جلوی پایشان می ریزد. گووند مانند موجی که در ظرف آب با یک ضربه می خورد، دیده می شود. حلقه ای است که مدام در میدان می چرخد. رقاص ها یک به یک جلوی نوازنده دف می رسند. زن و مرد است که در دور و برشان جمع می شوند و برای رقاص ها دست می زنند. چندین ساعت این مراسم ادامه پیدا می کند. در روستاها زن و مردها دست هم را می گیرند و سرود می خوانند. اکنون در شهرها عروسی ها به شیوه ای مدرن برگذار می شود. اینگونه عروسی ها از رسوم کوردی بسیار دور هستند و مانند عروسی اروپایی ها بر پا می گردد.

رقص کردی و عروسی در کردستان

رسم دیگری از کوردها این است که اگر عروس و داماد از دو روستای جدا باشند و یا اینکه در همسایگی هم باشند، طرف عروس به مراسم عروسی نمی روند. اگر هم بیایند، عیب است که به گووند بپیوندند و شادی کنند. خانواده عروس نیز مهمان های نزدیکشان را به منزلشان دعوت می کنند، مراسم به تنهایی برای زن ها بر پا می گردد. در بعضی از مناطق فقط ساقدوش می تواند به میان گووند زن ها برود. در این هنگام باید ساقدوش عروس را بلند کند و او را وادار به رقصیدن کند. در برخی مناطق کردنشین در روز پایانی عروسی، داماد و دوستانش با تنبور نوازی و ترانه خواندن محله به محله روستا را می گردند. به این سبک آشنایان داماد او را می بینند و به او تبریک می گویند.

منبع:

آمد تیگریس، نامزدی و عروسی در فرهنگ کردها، ترجمه عباس فرهادی، انتشارات عمو علوی، 1391 (برگرفته از کانال تلگرامی کتابخانه کوردیکا)

ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.